2025ko laugarren hiruhilekoak itxi zuen ekitaldian, finantza-merkatu europarrek eta globalek finkatu egin zuten, orokorrean, arriskua hartzeko joera, zerga- eta diru-pizgarrien laguntzari esker; hala, burtsak maximo historikoetara iritsi ziren, eta kreditu-diferentzialak minimoetara jaitsi ziren.
Laugarren hiruhileko horretan, Erreserba Federalak beste bi aldiz jaitsi zituen interes-tasak, % 3,5 - % 3,75 bitartean utzi arte. Garrantzitsua da nabarmentzea erakunde horren inguruan dagoen zarata mediatikoa, Donald Trumpek beraren erabakiak baldintzatzeko etengabe egiten dituen ahaleginengatik; horren ondorioz, amerikar dolarra erreserba-monetatzat hartzen duten inbertitzaileak konfiantza galtzen ari dira. Horrekin batera, AEBetako merkatuak espero duenez interes-tasak gehiago jaistea, eta beste alternatiba batzuek -Eurogunea edo Japonia, adibidez- errentagarritasun erakargarriagoak eskaintzen dituztenez, dolarra nabarmen debaluatzen ari da. Bien bitartean, urre eta zilarraren moduko metal preziatuen balioa nabarmen igotzen ari da, babes-aktibo gisa duten funtzioari esker.
Dolarraren ahultze hori funtsezko aldagaia izan da, 2025ean, europar inbertitzaileen inbertsio-zorroen bilakaeran; izan ere, azken urteotan, inbertitzaile horien joera izan da posizioak igotzea AEBetako merkatuetan, metatutako errentagarritasun onek bultzatuta, batez ere sektore teknologikoaren aldetik. Hori horrela, S & P indizeak + % 16,4ko errentagarritasunarekin itxi zuen 2025eko ekitaldia; dena dela, dibisaren bilakaeraren mende zeuden europar inbertitzaileen kasuan, errentagarritasun hori + % 3tik behera egon da. Beste alde batetik, AEBetako errenta aldakorraren jokabidea oso dibergentea izan da. Hala, konpainia teknologikoen kasuan, errebalorizazioak etengabekoak izan dira; konpainia txikiek edo kalitate handikotzat jotzen diren konpainiek, berriz, jokabide apalagoa izan dute 2025ean. Horren ondorioz, amerikar indizeak bere mozkinak baino 25 aldiz handiagoak diren baloraziotan kotizatzen du -bere batezbesteko historiakoa zen 17 aldiz handiagoa izatea-, eta, gainera, oso kontzentratuta dago konpainia gutxi batzuetan, eta horien errendimendua, gainera, adimen artifizialaren industriaren bilakaeraren mende dago, neurri handi batean. Garrantzitsua de bereiztea, alde batetik, seguruenik izango den teknologia berri baten agerpena, eta, bestetik, horrek konpainia horien kapitalean parte hartzen duten inbertitzaileei ekarriko dien emaitza.
Europaren kasuan, Eurostoxx 50 indizeak + % 18,3ko errebalorizazioarekin bukatu zuen 2025eko ekitaldia, merkatuaren bilakaera homogeneoagoarekin -orokorrean-, eta amerikar merkatuak baino balorizazio arrazoizkoagoekin. Espainiar indizearen kasuan, berau + % 49,3 errebalorizatu zen, banku-sektorearen jokabide bikainari esker; izan ere, sektore hori indizearen ia % 40 da.
Interes-tasen aldetik ere, Europa AEBak baino posizio erosoagoan dago. EBZk % 2an kokatu ditu bere erreferentziazko tasak, inflazioa % 2aren inguruan kontrolatuta izanik; ekonomia, gainera, nabarmen hazi da ustekabean azken hiruhilekoetan, batez ere faktore hauengatik: barne-eskaria sendotu egin da, inbertsioa suspertu da, eta kanpo-sektoreak espero zen baino jokabide hobea izan du, zeren muga-zergak askoz ere txikiagoak izan baitira estatubatuar administrazioak hasieran argitaratukoak baino. Gainera, Alemaniako zerga-pizgarri mardulei eta europar kontsumitzaileek izandako eszenatoki samurrari esker (aurrezpen-tasa handiak, inflazio kontrolatua eta tasa egonkorrak, arrazoizko mailetan), badirudi Europak jarraituko duela bere hazkunde-diferentziala estutzen AEBetakoarekin, zeren beraren ekonomia eta lan-merkatua hozten ari baitira aspaldion. 2026rako antzematen den arrisku bat da AEBetako inflazioa % 3tik gora igotzea -gaur egun, azpiko PCE + % 2,8 da- eta horren eraginez interes-tasak ez jaistea merkatuak deskontatzen duen neurri berean, edota azkenean igo ere egitea. Burtsaren eta kredituaren balorazioak hain handiak diren testuinguruan, horrek hegazkortasun handiko gertaerak sorraraziko lituzke. Burtsa amerikar familietan presentzia handia duen aktibo bat denez, jaitsiera esanguratsua sortzeak atzeraldi tekniko bat ekar lezake, zeren kontsumoa oso kolpatuta geratuko bailitzateke, aberastasun-efektuaren eraginez.
Jarraitzen dugu pentsatzen arrisku-aktiboen balorazioak oso maila zorrotzetan daudela, kontuan hartuta ezen, ekonomiaren martxa on samarra izan arren, badirela arrisku ugari alor geopolitikoan, gatazka asko irekita baitaude, eta baita alor ekonomikoan ere, zeren ekonomiek zor maila handiak baitituzte, BPGa erreferentziatzat hartuta, eta ez dute inolako borondaterik euren defizit publiko izugarriak murrizteko. Japoniak aipamen berezia merezi du; izan ere, bonuen merkatu globalean rol protagonista duen herrialde bat da, eta, hiru hamarkadaz % 0ko interes-tasak eta deflazioa izanik, orain gero eta handiagoa da inflazioa, eta interes-tasak ere igotzen ari dira. Beraz, 2022an, Japoniako gobernuak, bertako zor-mailak ia % 240 izanik -BPGa erreferentziatzat hartuta-, % 1etik beherako finantzazioa lortu zezakeen 30 urtera, baina orain merkatuak % 3,5 baino gehiago eskatzen dio. Oso zaila da aurreikustea zer inpaktu izan dezakeen horrek herrialdeko kontu publikoetan eta bonuen merkatuko kapital-fluxuan. Gure ustez, Japonia eragile garrantzitsua izan daiteke 2026ean gertutik jarraitzeko.
Aurretik esandako guztiaren ondorioz, pentsatzen jarraitzen dugu une honetan zentzu handia duela jarrera kontserbadoreari eustea eta geografia, konpainia edo sektore jakin batzuetan kontzentratzetik aldentzea. Ikuspegi defentsibo horrekin jarraituz, gure zorro nagusiek oso jokabide positiboa izan dute 2025ean; hala, gure Errenta Finkoko Surnepentsio plan kontserbadoreak + % 2,16ko errentagarritasuna lortu du urtean, gure Surnepentsio Misto plan dinamikoak + % 13,73ko errentagarritasuna, eta gure Errenta Aldakorreko Surnepentsio plan ausartak + % 23,55ekoa.
