Enpresa askotan, batez ere ETEetan eta negozio familiarretan, bazkidea ez da kapitalean parte hartzen duen pertsona bat soilik. Aitzitik, zuzendu ere egiten du, saldu, sinatu, bezeroekin negoziatu, taldeak koordinatu, erabakiak hartu eta jardueraren funtsezko parte batez arduratzen da.
Horregatik, bazkide batek baja luzea hartzen duenean, arazoa ez da haren egoera pertsonala soilik. Izan ere, horrez gain, enpresak kudeatzeko ahalmena galdu dezake aldi baterako -edo betirako-, eta baita harreman komertzialak, lidergoa eta diru-sarreren sorrera ere.
Datua lagungarria da arriskuaren neurria ulertzeko. El Paísek jasotako AIReFen datuen arabera, autonomoek soldatako langileek baino askoz ere baja gutxiago hartzen dituzte. 10,3 prozesu 1.000 afiliatu bakoitzeko, autonomoen kasuan, eta 38,3 soldatakoen kasuan; nolanahi ere, autonomoek baja hartzen dutenean, horren iraupena askoz ere luzeagoa izaten da: 112 egun autonomoen kasuan, eta 42 egun -batez beste- besteren konturako langileen kasuan.
Diferentzia horrek ohiko errealitate bat islatzen du: autonomo, bazkide langile edo administratzaile askok baja atzeratzeko joera ohi dute, egoera medikoak jarraitzea eragozten dien arte. Azkenean gertatzen denean, baina, absentzia hilabete batzuez luzatu ohi da.
Eta enpresa txiki batean, hilabete batzuez funtsezko bazkide bat bajan izanda egotea kritikoa izan daiteke. Kontua ez da zeregin batzuk betetzea soilik. Aitzitik, kontua da bezeroak mantentzea, diru-sarrerei eustea, erabakiak hartzeko prozesuak bermatzea, bankuekiko loturari eustea, bazkideen arteko tentsioak saihestea eta negozioak egonkortasunik galtzen ez duela segurtatzea.
Aldi baterako ezintasunak 365 eguneko iraupena izan dezake hasieran, eta epe hori beste 180 egunez luzatu daiteke langilea sendatu egingo dela aurreikusten denean. Hau da, baja bat 545 egunekoa izatera iritsi daiteke, balizko ezintasun iraunkor bat egon daitekeela baloratzen den arte, hala badagokio.
Denbora horretan, baliteke enpresak kanpoko laguntza kontratatu behar izatea, eginkizunak birbanatzea, fakturazioaren galera onartzea, edo baita erabaki estrategikoak atzeratzea ere. Ukitutako bazkideak negozioaren zati esanguratsu baten ardura hartuta badu, bajak ez du bere errenta pertsonala soilik ukitzen, zeren sozietatearen iraupena ere jar baitezake kolokan.
Gainera, egoera medikoak ez badu ahalbidetzen bazkidea sendatzea, baja luzea ezintasun iraunkorrarekin amaitu daiteke. Horrelako egoera batean, arriskua aldi baterakoa izatetik estrukturala izatera pasatzen da: enpresak galdu egiten du bere funtzionamendurako funtsezkoa den pertsona bat, denbora luzerako.
Horregatik, beharrezkoa da arrisku horri aurrea hartzea. Enpresa bat bizitza-aseguru baten bidez babestu daiteke bazkide baten heriotzaren aurrean; bada, gisa berean, baloratu beharko du zer egin behar duen bazkide hori hil egin ez arren lanean jarraitzeko ezindua geratzen bada.
Aldi baterako ezintasunaren aseguruak kapitala jar dezakete une kritiko batean, betiere polizaren diseinu eta baldintzen arabera. Kapital hori lagungarria izan daiteke enpresa berrantolatzeko, ordezko bat kontratatzeko, diru-sarreren jaitsiera konpentsatzeko edo finantza-konpromisoei erantzuteko.
Azken batean, bazkide baten baja luzea ez da prestazio publikoaren ikuspegitik soilik aztertu behar. Enpresa askorentzat, benetako arriskua negozioaren funtsezko atal batez arduratzen den pertsonaren galera da.
Arrisku hori aurretik identifikatzeak ahalbidetzen du bazkidea babestea, eta baita enpresa eta biek eraiki duten enpresa-proiektua ere babestea.
