2021eko eta 2022ko pentsioen erreformaren helburu nagusietako bat araubideen arteko batez besteko diru-sarrerak parekatzea zen; izan ere, tradizionalki, LAABean sartzen diren norberaren konturako langileen erretiro-prestazioak Araubide Orokorraren mende dauden besteren konturako langileenak baino nabarmen txikiagoak izan dira. Zehazki, ikus dezakegunez, autonomoen batez besteko erretiro-pentsioak Araubide Orokorrean jasotako batez besteko prestazioen % 60 inguruan daude, eta hala da, bai pentsioen multzo osoari dagokionez, bai ekitaldi bakoitzeko prestazio berriei dagokienez.
Hori sistemak bere konturako langileekin duen permisibitatearen ondorio bat da, haien kotizazio-oinarria erabakitzeko askatasuna baitute eta gehienek ahalik eta txikiena aukeratzen baitute, beren errenta erabilgarria handitzeko, eta oso gutxik erabili baitute aurrezki hori erretiro-aurreikuspenerako.
Hainbat arrazoirengatik, nekez alda daiteke prestazioen arteko diferentzia hori epe laburrean edo ertainean, egindako erreformak gorabehera.
- LAABen prestazioak % 50 baino gehiago handitu beharko lirateke balantza orekatzeko, eta horrek kostu oso handia dakar.
- Kontuan izan behar dugu erretiro-prestazioak 25 urteko kotizazioetatik abiatuta definitzen direla, beraz, norberaren konturako langile batek bere hileko errendimendu garbien pareko kotizazio-oinarria aukeratzen badu ere, 25 urte beharko lituzke bere diru-sarrera errealei dagokien oinarri bat lortzeko, edo, bestela begiratuta, urtero desorekaren % 4 konponduko luke.
- Sistemak oraindik azpitik kotizatzeko marjina oso handia ahalbidetzen du, diru-sarrera handienak dituzten autonomoen kasuan batez ere.
Egoera hori izanik, aseguruen sektoreak norberaren konturako egungo langileen etorkizuneko erretiro-prestazioa osorik edo zati batean konpentsatzeko erantzukizuna du, bi arreta gune nagusirekin:
- Autonomo zaharrenak, ez baitute beren batez besteko kotizazio-oinarria benetako diru-sarreren mailara arte igotzeko denbora nahikorik.
- Diru-sarrera handienak dituzten autonomoak; izan ere, errendimendu garbien eta gutxieneko kotizazio-oinarriaren arteko diferentziala handiagoa baita, eta horrek aukera ematen baitie sektore pribatuan erretirorako ehuneko handiagoa emateko.
